ಉದಯವಾಹಿನಿ, ಗಯಾ (ಬಿಹಾರ): ಬಿಹಾರದ ಡೆಮಾ ಎಂಬ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ, ಕಲ್ಲುಗಳಿಗೂ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಚ್ಚರಿ ಅನ್ನಿಸಿದರೂ ಸತ್ಯ. ಕಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಿಡುವ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಬಂದಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕೆ ಬಲವಾದ ಕಾರಣವೂ ಇದೆ.
ಆನೆ ಕಲ್ಲು, ಬಫಲೋ ಕಲ್ಲು, ಕುದುರೆ ಕಲ್ಲು, ಬಂಬಲ್ಬೀ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಪವಾಡದ ಕಲ್ಲು ಹೀಗೆ… ಒಂದೊಂದು ಕಲ್ಲು ಬಂಡೆಯನ್ನು ಒಂದೊಂದು ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಲತಲಾಂತರದಿಂದ ಹೀಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರಲು ಕಾರಣ ಇದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು. ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಲ್ಲುಗಳು: ದೇಮಾ ಗ್ರಾಮದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ನಿರಂಜನ ನದಿಯ ಬಳಿ, ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಅನೇಕ ಕಲ್ಲು ಬಂಡೆಗಳಿವೆ. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ, ಅವರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಇತರರನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಈ ಕಲ್ಲುಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಲ್ಲುಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಕೇವಲ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಗ್ರಾಮದ ಹಿರಿಯರು.
ದೇಮಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಡಜನ್ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲ್ಲು ಬಂಡೆಗಳಿವೆ. ಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದದ್ದು ಹಥಿಯಾ ಪಠಾರ್ (ಆನೆ ಕಲ್ಲು). ಇದು ಸುಮಾರು ಆರು ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಇದ್ದ ಆನೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ನದಿಯ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಈ ಕಲ್ಲನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ನದಿಯ ನೀರು ಕಲ್ಲು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಗೋಚರಿಸದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿದಾಗ, ನದಿಯನ್ನು ದಾಟುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ” ಎಂದು ಹಿರಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಸೂರಜ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಕಲ್ಲುಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಯನ್ನ ವಿವರಿಸಿದರು.
