ಉದಯವಾಹಿನಿ, ರಾಮನಗರ (ಉತ್ತರಾಖಂಡ): ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವು ತನ್ನ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಹುಲಿಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಭವ್ಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ದೇಶ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಈಗ, ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಟೆರೈ ಪಶ್ಚಿಮ ಅರಣ್ಯ ವಿಭಾಗದ ಫಾಟೊ ವಲಯದಿಂದ ಇವರ ಯಶೋಗಾಥೆ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಇದು ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಥೆ. ಸೆಣಬಿನ ಚೀಲಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರು ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಮನಗರದ ಮಾಲ್ಧಾನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಮಹಿಳೆಯರು ಕೈಗೊಂಡ ಈ ಉಪಕಸುಬು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ‘ಶಿವ ಸ್ವ-ಸಹಾಯ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ ಈ ಮಹಿಳೆಯರು ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸೆಣಬಿನ ಚೀಲಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚೀಲಗಳ ಮಾರಾಟದ ಮೂಲಕ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಟೈಗರ್ ರಿಸರ್ವ್ನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಫಾಟೊ ವಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಈ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಕಸದ ಚೀಲಗಳಾಗಿ ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಮನೆಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ, ಈ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೆಣಬಿನ ಚೀಲಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಸಮಯವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಚೀಲಗಳನ್ನು ಫಾಟೋ ವಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅವರಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಆದಾಯದ ಮೂಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೆ ಈ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮನೆಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈಗ ಅವರು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಬಲರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಫಾಟೊ ವಲಯವನ್ನು ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ತಾಣವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ವಾಸ್ತವವಾಗಿ 2021 ರಲ್ಲಿ ಫಾಟೊ ವಲಯವನ್ನು ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಉಪಕ್ರಮದಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಟೆರೈ ಪಶ್ಚಿಮ ಅರಣ್ಯ ವಿಭಾಗದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಸಫಾರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸುಮಾರು 50 ಜಿಪ್ಸಿ ವಾಹನಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ 2022 ರಿಂದ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ, ಬೆಳಗಿನ ಪಾಳಿಯಲ್ಲಿ 50 ಜಿಪ್ಸಿಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇನ್ನೂ 50 ಜಿಪ್ಸಿಗಳು ಸಂಜೆ ಪಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ತರುವಾಯ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡವು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು.
ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಉದ್ಯೋಗ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಮಹಿಳೆಯರು: ಪರಿಸರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮಾದರಿಯಡಿ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಆತಿಥ್ಯ ವಲಯಗಳು ಉತ್ತೇಜನವನ್ನು ಪಡೆದವು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಮಹಿಳಾ ಸ್ವ-ಸಹಾಯ ಗುಂಪುಗಳು ಸಹ ನೇರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪಡೆದವು. ಸೆಣಬಿನ ಚೀಲಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಈ ಉಪಕ್ರಮವು ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಸೆಣಬಿನ ಚೀಲಗಳು: ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಡಿಎಫ್ಒ ಪ್ರಕಾಶ್ ಆರ್ಯ, ಇಂತಹ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿವೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸೆಣಬಿನ ಚೀಲಗಳು ಉತ್ತಮ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿವೆ.
